Pesten: de angst om gepest te worden

By evanrosmalen on december 17, 2011 in Pesten with No Comments

Elke dag gaan er 400.000 leerlingen naar school met de angst om gepest te worden en de angst is erger dan het pesten zelf.

Uit het gemiddelde van uitgebreide recente onderzoeken blijkt dat ongeveer 10% van de leerlingen pester is, en nog eens 10% slachtoffer. Ongeveer 20 tot 25% van de leerlingen valt in de categorie meelopers. Het aantal leerlingen dat buitenstaander is, varieert van ongeveer 25% tot 45%.

50% tot 85% van de ernstige pestincidenten wordt verzwegen uit angst voor de gevolgen. Als volwassenen kennen we dus alleen het topje van de ijsberg.

Ander onderzoek laat zien dat er dagelijks maar liefst 400.000 kinderen naar school gaan die bang zijn om weer gepest te worden. Die angst – reëel of niet – fixeert hun aandacht en hun leervermogen. Als je systeem in een vlucht- of vechthouding staat, kan je de lesstof uiteraard minder goed opnemen. Hoofdpesters hebben een specifiek profiel. Ze zijn berekenend en sociaal slim. In de groep hebben ze vaak een leidende rol.

Richting volwassenen vallen ze eerder op door hun voorkomendheid, dan door negatief gedrag. Hoofdpesters omringen zich met medepesters. Onze ervaring is dat er zijn gemiddeld tweemaal zoveel pesters zijn als slachtoffers.Scholen doen erg hun best om pesten aan te pakken, maar cijfers tonen aan dat de effectiviteit van de huidige aanpak beperkt is. Pesten gebeurt doorgaans als de leerkracht er niet bij is. Het gebeurt veelal voor en na schooltijd (soms via internet), tijdens pauzes en tijdens het overblijven. Ondanks afspraken hierover, weten kinderen dat het beter is om te zwijgen. Ze hebben gezien dat volwassenen feitelijk onmachtig zijn om pesters echt te stoppen.

Leerkrachten voelen wel aan dat er ‘iets’ is en af en toe komt er een incident naar boven. Meestal heeft de leerkracht niet genoeg feiten om door te kunnen pakken. Het kan in bepaalde groepen jaren door gaan met alle nare gevolgen van dien. Ouders kunnen zich hier heel boos over maken: “jullie doen niets aan het pesten”. Jaarlijks worden duizenden kinderen van school gehaald omdat ouders hun vertrouwen in een school verloren hebben. Dat is een situatie waarin iedereen verliest en het betreffende kind het meest.

Over pesten is een overweldigende hoeveelheid informatie beschikbaar. Veel mensen en organisaties zetten zich met hart en ziel in om pesten te stoppen. Maar uitgerekend het aanpakken van structureel pestgedrag blijft omgeven door aarzeling en voorzichtigheid. Door gebrek aan feiten gaat men de confrontatie met pesters en ouders van pesters liever uit de weg. Vertwijfeling en onmacht leiden tot besluiteloosheid en een risico mijdende opstelling.

top